امنیت سایبری به مجموعه فناوری‌ها و فرایندها و روش‌هایی گفته می‌شود که برای محافظت از شبکه‌ها، دستگاه‌ها، برنامه‌ها و داده‌ها درمقابل آسیب یا دسترسی غیرمجاز طراحی شده‌اند. از امنیت سایبری به‌عنوان «امنیت فناوری اطلاعات» نیز می‌توان یاد کرد. امنیت سایبری معمولاً با امنیت اطلاعات اشتباه گرفته می‌شود. رشته تحصیلی امنیت سایبری بر محافظت از سیستم‌های رایانه‌ای دربرابر دسترسی غیرمجاز یا آسیب‌دیدن تمرکز دارد؛ اما امنیت اطلاعات دسته‌ای گسترده‌تر است که به‌دنبال محافظت از تمام دارایی‌های اطلاعاتی است؛ خواه نسخۀ چاپی باشند، خواه دیجیتالی.

دلایل متعددی وجود دارد که سبب می‌شود به رشته تحصیلی امنیت سایبری به‌عنوان شغلی عالی و آینده‌دار نگاه کنید. بد نیست بدانید ۳.۵میلیون دلیل برای انتخاب این رشته وجود دارد؛ چراکه تخمین زده شده است در سال ۲۰۲۱، به ۳.۵میلیون نیروی کار در سراسر جهان در حوزۀ امنیت سایبری نیاز است. به‌عبارت‌دیگر، ۴۲۰هزار دلیل برای انتخاب رشته تحصیلی امنیت سایبری وجود دارد؛ زیرا در سان‌فرانسیسکو، بیشترین دستمزد به مدیر ارشد امنیت اطلاعات پرداخت می‌شود که مبلغی درحدود ۴۲۰هزار دلار آمریکاست. برای به‌دست‌آوردن شغلی با چنین حقوقی، به مدرک کارشناسی ارشد در رشته تحصیلی امنیت سایبری احتیاج است. ناگفته نماند همۀ سازمان‌ها به کارشناسان خبرۀ امنیت سایبری نیازمندند.

امروزه، بیشتر از هر زمان دیگری شرکت‌ها اولویت خود را رشد گروه کارشناسان امنیت سایبری باید قرار دهند. واقعیت این است بیشترِ شرکت‌ها از داده‌های محافظت‌نشده و اقدامات ضعیف امنیت سایبری استفاده می‌کنند که آن‌ها را درمعرض خطر از‌دست‌دادن اطلاعات قرار می‌دهد. با افزایش جرایم اینترنتی، همۀ مشاغل ممکن است طعمۀ حمله‌های سودجویان اینترنتی شوند. این موضوع بر کاهش درآمد و کاهش اعتماد مشتریان نیز بسیار مؤثر است. تخمین زده شده است مبارزه با جرایم اینترنتی در سال ۲۰۲۱، شش‌تریلیون دلار آمریکا هزینه دربر داشته باشد که در یک سال گذشته، ۵۰درصد افزایش یافته است.

مهارت‌های در حال رشد امنیت سایبری در سال ۲۰۲۱

طبق آمار شرکت نرم‌افزاریBurning Glass Technologies ، دَه مهارت‌ برتر در حوزۀ امنیت سایبری وجود دارد که کارفرمایان حاضرند هزینه‌های گزافی برای استخدام متخصصانی به‌منظور جلوگیری از حمله‌های سایبری بپردازند. درواقع، متخصصان رشته تحصیلی امنیت سایبری از ابتدا اکوسیستم دیجیتالی امن می‌توانند بسازند تا شرکت مرتبط بدون دغدغۀ حمله‌های سایبری بتواند فعالیت کند و کسب‌وکارش را گسترش دهد.

در‌حال‌حاضر، دو مهارت سریع‌ترین سرعت رشد را تجربه می‌کنند: یکی امنیت توسعۀ برنامه (Application Development Security) و دیگری امنیت ابری (Cloud Security)‌. این دو مهارت از ابتدا برای ساخت سیستم‌های ایمن به‌کار می‌روند تا پاسخ‌دهی به حمله‌ها. درحقیقت، زیرساخت‌های حیاتی اقتصاد پیشرفته را می‌سازند و تلفن‌های هوشمند و فضای ذخیر‌سازی ابری را شامل می‌شوند. پیش‌بینی شده است تقاضا برای مهارت امنیت توسعۀ برنامه ۱۶۴درصد و برای امنیت ابری ۱۱۵درصد رشد کند.

براساس تحلیل ادارۀ آمار کار آمریکا (BLS)، مشاغل حوزۀ امنیت سایبری جزو مشاغل دارای رشد سریع در سطح ملی به‌حساب می‌آيند. این اداره پیش‌بینی کرده است مشاغل یادشده تا سال ۲۰۲۹، حدوداً ۳۱درصد رشد کنند که هفت‌برابر سریع‌تر از رشد متوسط در دیگر مشاغل ملی در آمریکاست. شایان ذکر است باتوجه‌به اوضاع‌واحوال حاکم بر سراسر جهان بر‌اثر بیماری همه‌گیر کرونا، افزایش نگرانی‌ها دربارۀ امنیت انتخابات‌ها نیز موضوعی مهم به‌شمار می‌رود.

طبق تجزیه‌وتحلیل شرکت نرم‌افزاری Burning Glass Technologies، مهارت‌های پیش‌بینی‌شده و رشد سریع آن در پنج‌ سال آینده برای رشته تحصیلی امنیت سایبری عبارت‌اند از: ۱. امنیت توسعۀ برنامه با ۱۶۴درصد؛ ۲. امنیت ابری با ۱۱۵درصد؛ ۳. مدیریت ریسک با ۶۰درصد؛ ۴. هوش تهدید با ۴۱درصد؛ ۵. پاسخ‌گویی به حادثه با ۳۷درصد؛ ۶. انطباق و کنترل با ۳۶درصد؛ ۷. حریم خصوصی و امنیت داده‌ها با ۳۶درصد؛ ۸. مدیریت دسترسی با ۳۲درصد؛ ۹. استراتژی و حاکمیت امنیتی با ۲۰درصد؛ ۱۰. امنیت اطلاعات سلامت با ۲۰درصد.

اگرچه این مشاغل بسیار فنی به‌نظر می‌رسند، تقاضا برای این مشاغل به بخش فناوری اطلاعات محدود نمی‌شود. به‌عنوان مثال، وکیلان نیز به تخصص در زمینه‌های حریم خصوصی و امنیت داده‌ها نیاز دارند؛ همان‌طورکه مشاغل مربوط به حوزۀ اطلاعات سلامت و مهارت‌های امنیتی، علاوه‌بر مهندسان امنیت سایبری، مدیران بهداشت و حتی نمایندگی‌های فروش بیمه را نیز شامل می‌شود. ضرورت امنیت سایبری در بخش‌های مختلف نقش‌هایی ترکیبی ایجاد می‌کند که در مسئولیت‌های شغلی مختلف مشترک است.

امنیت سایبری در دانشگاه

امنیت سایبری در دانشگاه

رشته تحصیلی امنیت سایبری در دانشگاه‌های مختلف دنیا با‌توجه‌به نیاز صنعت و دانشجویان تدریس می‌شود. مقاطع مختلف تحصیلی در رشتۀ امنیت سایبری ممکن است بین مؤسسه‌ها متفاوت باشد؛ اما به‌طورکلی، امنیت سایبری دانشجویان را با دانش نظری و عملی موردنیاز برای شناسایی و محافظت از کامپیوتر‌ها، شبکه‌ها، برنامه‌ها، داده‌ها و اطلاعات شخصی از دسترسی غیرمجاز آشنا می‌کند.

کارشناسی امنیت سایبری

مقطع کارشناسی رشته تحصیلی امنیت سایبری معمولاً دربردارندۀ برنامه‌نویسی کامپیوتر، حقوق کامپیوتر و مدیریت امنیت سایبری، سیستم‌های کامپیوتری، شبکه‌های کامپیوتر، ریاضیات محاسباتی، طراحی و پیاده‌سازی پایگاه داده، توسعۀ برنامۀ وب، پزشکی قانونی دیجیتال، امنیت لینوکس، رمزنگاری، هوش تهدیدات سایبری و واکنش به حوادث، نرم‌افزار و مدیریت امنیت، آزمایش نفوذ و تجزیه‌و‌تحلیل بدافزار است. درضمن، بسته به دورۀ انتخابی ممکن است در پایان دوره، دانشجویان ملزم باشند دورۀ کارآموزی بگذرانند.

کارشناسی ارشد امنیت سایبری

مقطع کارشناسی ارشد رشته تحصیلی امنیت سایبری معمولاً جرایم اینترنتی، پزشکی قانونی دیجیتال، سیستم ریسک مدیریت اطلاعات، مدیریت امنیت سیستم اطلاعات، مقدمه‌ای بر حقوق، امنیت شبکه و سیستم‌ها و آزمایش نفوذ را شامل می‌شود. در پایان این دوره، دانشجویان پایان‌نامه کارشناسی ارشد باید ارائه دهند و از آن دفاع کنند.

منبع: