کارگردان فیلم جنبه‌های هنری و نمایشی فیلم را زیرنظر می‌گیرد و فیلم‌نامه را به‌تصویر درمی‌آورد و گروه بازیگران و دیگر گروه‌های اجرایی را برای تحقق ذهنیتش راهنمایی می‌کند. کارگردان نقش مهمی در انتخاب اعضای بازیگران و طراحی تولید و تمام جنبه‌های خلاق فیلمسازی ایفا می‌کند. رویکردی که هر کارگردانان به‌کار می‌گیرد، ممکن است با دیگر کارگردانان متفاوت باشد. بعضی از کارگردان‌ها طرحی کلی را ترسیم می‌کنند و به بازیگران اجازۀ بدا‌هه‌پردازی در دیالوگ‌گویی و بازی را می‌دهند و تعدادی دیگر به فیلم‌نامه مقیدند و با چهارچوب فکری ازپیش تعیین‌شده‌ای ساخت فیلم را پیش می‌برند.

مسیرهای زیادی برای تبدیل‌شدن به کارگردان فیلم وجود دارد. برخی از کارگردانان مطرح دنیا در ابتدا به‌عنوان فیلم‌نامه‌نویس، فیلم‌بردار، تهیه‌کننده، تدوینگر یا بازیگر فعالیت‌‌شان را آغاز کردند. گروهی دیگر در مدرسه‌ها و دانشگاه‌های فیلم‌سازی تحصیل کرده‌اند و آموزش‌هایی تخصصی و حرفه‌ای را زیرنظر معلمان و استادان باتجربه کسب کرد‌ه‌اند. در کشور فرانسه، مهد تولد سینما و جنبش‌های مهم تاریخ سینما، مدرسه‌‌ها، دانشگاه‌ها‌، شرکت‌ها و کارگاه‌های مطرح فیلم‌سازی بسیاری فعالیت و سالانه کارگردانان خلاق زیادی به جشنواره‌های بزرگ سینمایی معرفی می‌کنند. در این مقاله با چندوچون تحصیل کارگردانی در فرانسه و مدرسه‌ها و دانشگاه‌های کارگردانی فیلم در فرانسه بیشتر آشنا خواهیم شد.

تحصیل کارشناسی کارگردانی در دانشگاه‌های فرانسه

تحصیل کارشناسی هنرهای زیبا در رشتۀ فیلم‌سازی دوره‌ای جامع و سه‌ساله است که بر هنر و صنعت با تأکید بر آموزش و تمرین‌های عملی در تولید ساخت فیلم و برنامه‌های تلویزیونی در زمینه‌های کارگردانی، تهیه‌کنندگی، تدوین، فیلم‌برداری و فیلم‌نامه تمرکز دارد. در سال اول، دانشجویان با اصول تولید فیلم و برنامه‌های تلویزیونی با تأکید بر سینمای مستند و دیگر انواع غیرداستانی و در سال دوم با شیوه‌های داستان‌گویی و تسلط بر جنبه‌های فنی و هنری تولید فیلم و برنامه‌های تلویزیون آشنا می‌شوند. در سال سوم آنان درحین گذراندن دوره‌های اصلی از بین گزینه‌های کارگردانی، تهیه‌کنندگی، تدوین، فیلم‌برداری و فیلم‌نامه‌نویسی یکی را باید انتخاب و پروژه‌ای مرتبط با حوزۀ انتخابی‌شان آماده کنند. پس از پشت‌سرگذاشتن تمامی کلاس‌های اصلی، شورای اروپایی مدرسه‌های آموزش عالی (EABHES) کارگاه‌های آموزشی برای دانشجویان درنظر می‌گیرد و جوایزی نقدی و غیرنقدی به آنان اعطا می‌کند.

مؤسسۀ بین‌المللی تصویر و صدای 3is

یکی از مدرسه‌های معتبر فیلم‌سازی برای تحصیل کارگردانی در فرانسه مؤسسۀ بین‌المللی تصویر و صدای 3is (3is-International Institute for Image and Sound) است که رشتۀ فیلم و تلویزیون را در مقطع کارشناسی ارائه می‌دهد. دانشجویان با تحصیل در این مؤسسه، زیرنظر تیمی حرفه‌ای مهارت‌های هنری و فنی‌شان را در زمینه‌های کارگردانی، نویسندگی، تهیه‌کنندگی و تدوین پرورش می‌دهند. ازجمله آموزش‌های این مؤسسه به نوشتن و کارگردانی برنامه‌های استودیویی با چند دوربین و فیلم‌ بلند و کوتاه داستانی و سریال می‌توان اشاره کرد. واحدهای درسی این مؤسسه مشاهده، نوشتن، نظارت بر فیلم‌نامه‌نویسی، صحنه‌پردازی، طراحی صحنه، کارگردانی، تکنیک‌های فیلم‌برداری و نورپردازی، صدابرداری و صداگذاری و تکنیک‌های پس از تولید مثل تدوین و اصلاح رنگ را شامل می‌شود. تمامی دروس این رشته به زبان انگلیسی تدریس می‌شوند و تحصیل آن سه‌ سال طول می‌کشد و دانشجویان سالانه 10،120 یورو باید شهریه پرداخت کنند.

مدرسۀ بین‌المللی فیلم و تلویزیون EICAR پاریس

مدرسۀ بین‌المللی فیلم و تلویزیون EICAR در شهر پاریس واقع است و یکی از مراکز معتبر برای تحصیل کارگردانی در فرانسه محسوب می‌شود. ساختار برنامۀ آموزشی این مدرسه از آموزش عالی فرانسه پیروی می‌کند و در سال اول و دوم، دانشجویان آموزش‌های کلی فیلم‌سازی را می‌گذرانند و در سال سوم، از بین گزینه‌های کارگردانی، تهیه‌کنندگی، فیلم‌نامه‌نویسی و تدوین یکی را باید انتخاب کنند و تحصیلات‌‌شان را ادامه دهند. دانشجویان این مدرسه بعد از ثبت‌نام عضو سینماتک(Cinémathèque )مشهور فرانسه خواهند شد و به کتابخانه و فیلم‌های آرشیوی این مرکز به‌رایگان دسترسی خواهند داشت. گفتنی است مدرسۀ بین‌المللی فیلم و تلویزیون EICAR هرسال جشنواره‌ای در سالن سینمای معتبر هنری لانگلوس سینماتک برگزار می‌کند. واحدهای رشتۀ فیلم‌سازی مدرسۀ EICAT عبارت‌ است از: کارگردانی، فیلم‌نامه‌نویسی، تهیه‌کنندگی، فیلم‌برداری، تدوین و طراحی تولید.

مدرسۀ بین‌المللی فیلم ESRA

از دیگر گزینه‌های تحصیل کارگردانی در فرانسه شرکت در دوره‌های تابستانی و دوهفته‌ای مدرسۀ بین‌المللی فیلم ESRA است. این مدرسه دانشجویان را با مراحل آماده‌سازی فنی فیلم از فیلم‌نامه‌نویسی و تا تدوین آشنا می‌کند. در انتهای دوره، دانشجویان این فرصت را دارند تا فعالیت‌هایی در زمینه‌های کارگردانی و بازیگری و صحنه‌پردازی انجام دهند. گفتنی است سخنرانی‌ها و سمینارهای این دوره در زمینه‌های کارگردانی، فیلم‌برداری، فیلم‌نامه‌نویسی، هدایت بازیگر، صدابرداری و صداگذاری و تدوین به زبان انگلیسی است.

مدرسه های کارگردانی فرانسه.webp

تحصیل کارشناسی ارشد کارگردانی در دانشگاه‌های فرانسه

فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد رشتۀ فیلم‌سازی در فرانسه در زمینه‌های تولید حرفه‌ای فیلم به‌عنوان کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده، طراح صحنه و منتقد می‌توانند فعالیت کنند. همچنین، آنان این فرصت را خواهند داشت تا در دوره‌های مختلف فیلم‌سازی، سمینارها، سخنرانی‌ها و کارگاه‌های فیلم‌سازان مطرح دنیا شرکت کنند. تحصیل رشتۀ کارگردانی در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه‌های فرانسه تمام‌وقت و پاره‌وقت است و معمولاً یک تا دوسال زمان می‌برد.

مدرسۀ هنر و فرهنگ پاریس

مدرسۀ هنرها و فرهنگ پاریس (Paris School of Arts and Culture) به دانشگاه کنت (University of Kent) انگلستان وابسته است و یکی از مدرسه‌های مهم به‌منظور تحصیل کارگردانی در فرانسه به‌شمار می‌آید. محل تحصیل دانشجویان این مدرسه مرکز جهانی کلمبیا معروف به ریدهال است و دانشجویان به منابع پژوهشی بسیاری در این مرکز دسترسی دارند. رویکرد مدرسۀ هنر و فرهنگ پاریس بر توسعۀ نظری و انتقادی شیوه‌های فیلم‌سازی استوار است. فارغ‌التحصیلان این مدرسه با شرکت‌ فیلم‌سازی یونیورسال پیکچرز و جشنوارۀ فیلم لندن و دیگر سازمان‌های سینمایی مرتبط با دانشگاه کنت انگلستان می‌توانند ارتباط برقرار کنند. در این مدرسه، همۀ دروس به زبان انگلیسی تدریس می‌شوند و ازجمله شرایط پذیرش دانشجویان ارائۀ مدرک آیلتس با نمرۀ 5/6 مدرک آیلتس یا مدرک تافل با نمرۀ 90 است. گفتنی است دانشجویان بین‌المللی این رشته 18،750 یورو درسال شهریه باید بپردازند.

دانشگاه پاریس

دانشگاه پاریس تحصیل کارگردانی در فرانسه را در قالب رشتۀ فیلم و عکاسی مُد امکان‌پذیر کرده است. هدف این دانشگاه گسترش شیوه‌های قصه‌گویی در تبلیغات و مد و سینماست که ازطریق شبکه‌های اجتماعی دردسترس مخاطبان قرار می‌گیرد. در این رشته، دانشجویان دانش فنی اصول عکاسی و فیلم و نظریه را در کلاس‌ و استودیو و کارگاه‌های تخصصی آموزش می‌بینند. ازجمله واحدهای ارائه‌شده در این دانشگاه به استودیو فیلم و عکاسی مُد، ویدئوسازی، عکاسی، تدوین و تاریخ عکاسی مُد می‌توان اشاره کرد. داوطلبان برای پذیرش در این رشته مدرک آیلتس با نمرۀ 7 و مدرک تافل با نمرۀ 94 باید ارائه دهند و سالانه 28،400 یورو باید شهریه بپردازند.

در این دانشگاه، رشتۀ مطالعات فیلم نیز به زبان انگلیسی و فرانسوی تدریس می‌شود. دانشجویان با سپری‌کردن این دورۀ دوساله، با زیبایی‌شناسی و تاریخ سینما، هنرهای تجسمی، شیوه‌های نوشتن، روش‌شناسی مطالعه‌های بصری و روزنامه‌نگاری فرهنگی و سینمایی آشنا می‌شوند. ناگفته نماند دانش زبان انگلیسی و فرانسوی دانشجویان نیز در حد B2 باید باشد و 243 یورو درسال شهریه پرداخت کنند.

منابع